Сиыр алсаң, танып ал,
Танымасаң, тарғыл ал.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал мал алуда асығыс шешім қабылдама, алдымен жақсылап танып, тексер дегенді білдіреді. Тура мағынасында сиыр алғанда оның мінезін, денсаулығын, сүттілігін, күтімге жарамдылығын біліп алу керек. Астарлы мағынасында адам қандай да бір істі, затты не серікті таңдағанда сыртқы көрініске ғана сенбей, ішкі сапасын да аңғарғаны жөн. Танығаның жақсы болса, соны ал; ал тани алмасаң, сыртқы белгісі айқын, сенімдісі ретінде тарғыл сиырды таңда деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «танып ал» сөзі — байқау, саралау, тәжірибе арқылы шешім қабылдау белгісі. «Тарғыл ал» дегені — түр-түсі көзге анық, мінезі жұртқа мәлім, алдамайтын малды меңзейді. Тарғыл сиыр халық ұғымында біршама белгілі, оңай танылатын, таңдауға жеңіл малдың бейнесі ретінде алынған. Сондықтан мақалдың өзегі — білмей тұрып бағаламау.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды тек мал сатып алуға емес, кез келген таңдауға қолдануға болады. Мысалы, адам үй алғанда құжаттарын, жағдайын, орнын мұқият тексермесе, кейін өкінуі мүмкін. Яғни, бір істі бастамас бұрын анықтап, танып алу — қателіктен сақтайды.
Tanymasań, tarǵyl al.