Әркім өз қозысын қошқар санайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — әр адам өз төлін, өз қозысын ерекше көріп, оны қошқардай бағалайды. Астарлы мағынасы — адам өзіне жақын нәрсені, өз баласын, өз еңбегін, өз ісін артық санап, соған жоғары баға береді. Яғни, әркімге өзінікі қымбат, өз мүлкі мен өз жақыны бәрінен жақсы көрінеді. Мұнда адам табиғатына тән бір қасиет — субъективтілік, яғни өзгенікінен гөрі өзінікін артық көру айтылған.
Образдар мен теңеулер
«Қозы» — жас, әлсіз, сүйкімді төлдің бейнесі. «Қошқар» — ірі, мықты, бағалы малдың нышаны. Қозыны қошқарға теңеу арқылы халық адамның өз әлсіз дүниесін де ерекше деп қабылдайтынын әдемі бейнелеген. Бұл теңеу тек мал шаруашылығына емес, өмірдегі кез келген бағалауға қатысты: ата-ана өз баласын ерекше көреді, шебер өз қолтаңбасын жоғары бағалайды, иесі өз дүниесін жақсы санайды.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал біржақты мақтауды, өз нәрсесін шамадан тыс жоғары қоюды білдіру үшін қолданылады. Мысалы, бір адам өз баласының өнерін өзгелерден асырып айтып, «менің балам бәрінен мықты» деп тұрады. Сонда үлкендер: «Әркім өз қозысын қошқар санайды» деп, өзінікін артық көру қалыпты құбылыс екенін еске салады.