От амалы - ойылған қыс,
Сәуір - сәнді қыс,
Зауза, саратан, сіздерден де қорқам.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал-мәтел ауа райының құбылмалы екенін, кей мезгілдердің алдамшы жылы көрінісіне сенуге болмайтынын ескертеді. Тура мағынасында қыс кезінде жердің ойылып, қатуы, ал сәуір айында күннің бірде жылып, бірде суытып алдарқатуы айтылып тұр. Астарлы мағынасында адам да, өмір де сырттай жайлы көрінгенімен, сақтық пен дайындықты ұмытпау керек деген ой бар. Көктемнің жылы лебі толық сенім бермейді, өйткені артынан қайта суық түсуі мүмкін.
Образдар мен теңеулер
«От амалы», «ойылған қыс» деген тіркестер қыстың қатты, ызғарлы мінезін бейнелейді. «Сәуір - сәнді қыс» деуі сәуірдің сырттай әдемі, жұмсақ көрінгенімен, іші әлі қыс ызғары кетпеген мезгіл екенін көрсетеді. «Зауза, саратан» — жазға бет алған кезеңдер, бірақ оларды да бірден жылы, жайлы деп асыра мақтауға болмайды деген сақтық бар. Мұнда табиғат адам мінезіне ұқсас суреттеліп, құбылмалы шаққа сенімсіздік танытылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ауа райына, жоспарға, тіпті адам сөзіне де сақ болуды үйретеді. Мысалы, көктемде күн жылып тұр деп жеңіл киініп шыққан адам кешке суыққа ұрынып қалуы мүмкін. Сол сияқты, жұмыста да бәрі жақсы көрінген сәтте алдын ала қам жасап, қосымша дайындық ұстаған дұрыс.
Sáýir - sándi qys,
Zaýza, saratan, sizderden de qorqam.