Өлі бураның басынан тірі атан қорықпас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: өліп қалған бураның басынан тірі атан қорықпайды. Астарлы мағынасы: күші бар, тірі, айбарлы адам әлсіз, дәрменсіз нәрседен сескенбейді. Яғни, бұрынғы үлкен қауіптің өзі жойылып кетсе, одан қорқудың керегі жоқ. Мақал адамды қорқынышқа берілмеуге, батыл болуға үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «өлі бура» — енді зияны тимейтін, қаупі кеткен күштің бейнесі. Ал «тірі атан» — қайраты бар, өзіне сенімді, мықты жанды білдіреді. Қазақ танымында бура мен атан — күштің, айбардың символы. Сондықтан бұл салыстыру арқылы халық «әлсіз қауіптен именбе, шын мықты адам бос үрейге ермейді» деген ойды жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал түрлі қиындықты артта қалдырған кезде айтылады. Мысалы, бір адам бұрынғы қателігін түзеп, сабағын алып қойса, енді сол жағдайдан қорқып, қашпау керек. Не болмаса, жұмыс орнында бір мәселе шешіліп кеткен соң, одан қайта-қайта именудің қажеті жоқ. Бұл мақал сенім беріп, сабыр мен батылдыққа тәрбиелейді.