Мал баққанға бітеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Мал баққанға бітеді» деген мақал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, малды күтіп-бағып, жем-шөбін уақытында беріп, жайын жасап отырса ғана өсіп-өнеді. Астарлы мағынасында, кез келген ырыс пен табыс қол қусырып отырған адамға емес, еңбек еткен, қам жасаған, жауапкершілік алған жанға келеді. Яғни береке өздігінен түспейді, оны маңдай термен табу керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мал» — тек төрт түлік қана емес, жалпы несібе, дәулет, кәсіптің бейнесі. «Баққанға» сөзі — күту, ұқыптылық, төзім, еңбек ету деген ұғымдарды білдіреді. Қазақ танымында мал шаруашылығы өмірдің өзегі болғандықтан, бұл мақал шаруаның көзін тауып, істі баппен жүргізудің мәнін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, студент күнде дайындалып, тапсырмасын уақытында орындаса, жақсы нәтиже алады; кәсіпкер де ісін жүйелеп, клиентіне жауапкершілікпен қараса, табысы артады. Демек, қай салада болсын, жетістік еңбекті, тәртіпті және ұқыптылықты талап етеді.