Құлынның түрі құлпырып,
Түгі сынбас жауынға.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жас құлынның сыртқы көркі мен саулығын суреттейді. Тура мағынасында, құлынның жүні жылтырап, түрі құлпырып тұрады, ал оның түгі жаңбырдан да бұзылмайтындай төзімді деген ой беріледі. Астарлы мағынасы — жас нәрсенің, әсіресе жас адамның немесе жас тіршіліктің табиғи қуаты, сергектігі, ширақ та мықты болмысы. Яғни, жастық шақтың белгісі — ажарының ашық, денесінің тың, көңілінің көтеріңкі болуы.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құлын» — жастықтың, нәзіктіктің, болашақ үміттің бейнесі. «Түрі құлпыру» — көрікті, сергек, ширақ қалпын білдіреді. «Түгі сынбас жауынға» дегені құлынның табиғи шыдамын ғана емес, өмірдің сынағына төтеп беретін қуатын меңзейді. Жауын — тұрмыстағы қиындықтың, ал түгінің сынбауы — сол қиындыққа мүжілмей, аман қалудың ишарасы.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал көбіне жастың тың, ширақ, қуатты шағын сипаттауға қолданылады. Мысалы, ауылдағы еңбекке ерте араласқан жігіт туралы «құлынның түрі құлпырып, түгі сынбас жауынға» деп, оның сергектігі мен қайсарлығын мақтауға болады. Бұл — жастықтың шырайын да, төзімін де қатар бағалайтын сөз.
Túgi synbas jaýynǵa.