Иттің күні үрумен өтеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — иттің табиғаты үнемі үрумен өтеді деген ой. Астарлы мағынасы — кей адам өз уақытын пайдалы іс пен еңбекке емес, бос сөзге, орынсыз айғайға, ұсақ кекету мен даттауға жұмсайды. Мұндай адамның күні де, ғұмыры да мәнсіз өтіп, істері ілгері баспайды. Мақал бос әуре мен нәтижесіз әрекетті сынға алады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ит» — мінезі қыңыр, тыныштық бермейтін, пайдасыз көп сөйлейтін адамның бейнесі. «Үру» — мазасыздық, даурықпа, орынсыз тіл қату, өзгені мазалау сияқты іс-әрекеттердің символы. Яғни, мақал итті кемсіту үшін емес, адам бойындағы теріс қылықты бейнелі түрде көрсету үшін айтылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста немесе үй ішінде бос дауға беріліп, нақты іс атқармайтын адамдарға қатысты қолданылады. Мысалы, бір қызметкер күнде әріптестерін сынап, өсек айтып жүріп, өз міндетін орындамаса, жұрт оның «иттің күні үрумен өтеді» деп бағалауы мүмкін. Бұл сөз адамды бос сөзден тыйылып, пайдалы іске көшуге үндейді.