Ит қаппас деме,
Ат теппес деме.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды не жан-жануарды ешқашан толық қауіпсіз, зиянсыз деп кесіп айтпауға үйретеді. Тура мағынасы бойынша, ит те қапуы мүмкін, ат та тебуі мүмкін. Астарлы мағынасы — кез келген нәрсенің күтпеген зияны бар, сондықтан сақ жүріп, шектен тыс сенімге салынбау керек. Адам да сырттай тыныш көрінгенімен, ашуы, мінезі, ыза-реніші болуы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ит» — қауіпті, ызғарлы мінездің, ал «ат» — күш пен екпіннің бейнесі. Иттің қапқаны, аттың тепкені арқылы халық «сыртқы бейнеге қарап түпкі мінезді дәл болжау қиын» деген ойды жеткізеді. Яғни, жуас көрінгеннің де мінезі басқа сәтте өзгеруі мүмкін, сондықтан әр іске абайлап қарау керек.
Қазіргі өмірде
Бұл сөзді адамдармен қарым-қатынаста, жұмыста, жолда немесе тұрмыста сақтық керек болғанда қолдануға болады. Мысалы, жаңа таныс адам өте сыпайы көрінгенімен, оған бірден толық сеніп, маңызды құпияны айта салу дұрыс емес. Сондықтан бұл мақал адамды ойлануға, сақ болуға және асығыс қорытынды жасамауға шақырады.
At teppes deme.