«Есектің түбіне «пия, пия» жетер.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал біреуді бос сөзбен, айқаймен не ұсақ-үйірмелі өктемдікпен өз айтқанына көндіремін деу — бос әурешілік екенін білдіреді. Есекке қанша «пия, пия» деп айдасаң да, ол өз мінезінен аса қоймайды; демек, кей адамға ақылмен, сабырмен, жөнмен әсер ету керек, ал құр даурығу нәтижесіз болады. Астарында «әр нәрсенің өз тәсілі бар» деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «есек» — қырсық, бірбеткей, айтқанға жүре бермейтін адамға берілген бейнелі атау. «Түбіне жету» — белгілі бір шекке жеткізу, ықпал ету, көндіру деген мағынада қолданылған. Ал «пия, пия» — мал айдайтын дауыстың елесі, яғни жай үнмен, сыртқы әрекетпен ғана мәселе шешіле бермейтінін көрсетеді. Мақалдың суреті өте қарапайым, бірақ ойы терең: мінезге сай амал керек.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды жұмыста, отбасында немесе оқу орнында біреуге қайта-қайта ұрсып, дауыстап айтқанмен іс өнбейтін жағдайда қолдануға болады. Мысалы, қызметкерге тапсырманы түсіндірмей тұрып, тек бұйыра берген басшы жұмыстың сапасын жақсарта алмайды. Ондайда сабырлы түсіндіру, нақты талап қою тиімдірек.