Бөтен жердің гүлінен туған жердің тікені артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бөтен елдің, жат жердің әдемі көрінген игілігінен өз туған жеріңнің ауырлау, қарапайым нәрсесі де қымбатырақ деген ой айтылады. Тура мағынасында гүл — көзге әдемі, тікен — жайсыз көрінеді. Бірақ мақалдың астары терең: туған жердің азын-аулақ несібесі, қиыншылығы мен тіпті кемшілігі де адамға ыстық, қадірлі болады. Өйткені ол жерде адамның түбі, елі, естелігі, ата қонысы бар.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «гүл» — жат жердің сырттай сәнді, қызық көрінетін байлығы мен жайлылығы. Ал «тікен» — туған жердегі қиындығы, тарлығы, ауыр тіршілігі. Соған қарамастан тікеннің таңдалуы туған жерге деген сүйіспеншілікті, адалдықты және рухани байланыс күшін көрсетеді. Халық бұл арқылы сыртқы жылтырақтан гөрі ішкі құндылықты жоғары қояды.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал туған жерді қадірлеуге, жат жердегі жақсы мүмкіндікке қызықса да, өз елін ұмытпауға үндейді. Мысалы, шетелде оқып, жұмыс істеп жүрген адам табысы мол болса да, еліне келіп қызмет етуді өмірлік парыз деп түсінуі мүмкін. Бұл — туған жердің қадірі ақша мен жайлылықтан жоғары екенін білдіреді.