Бие көп болса, құлын көп.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бие көп болса, құлын көп деген мақалдың тура мағынасы — егер үйірде бие саны мол болса, одан туатын құлын да көп болады. Астарлы мағынасы — береке мен өсім көбіне бастаудағы мүмкіндікке, дұрыс жағдайға және молшылыққа байланысты. Яғни, қандай да бір істің нәтижесі оның негізіне, қамына, көзін табуға тікелей тәуелді. Мал шаруашылығы бар қоғамда бұл сөз ырыс-несібе көбейсе, ұрпақ та, өнім де артады деген ойды білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бие» — ырыс әкелетін, көбейю мен өнімнің бастауы ретінде алынған образ. Ал «құлын» — сол бастаманың жемісі, нәтижесі. Халық бие мен құлынның байланысы арқылы себеп пен салдардың заңдылығын бейнелеген. Бір сөзбен айтқанда, молшылық бар жерде өсім де болады деген табиғи үрдіс көрсетіледі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал тек малға емес, кез келген іске қатысты айтыла береді. Мысалы, шаруашылықта аналық малды көбейтіп, күтімді дұрыс жасаса, төл де көбейеді; ал кәсіпте бастапқы қаржы мен жағдай жеткілікті болса, табыс та артуы мүмкін. Яғни, дұрыс негіз құрсаң, нәтиже де көбейеді деген өмірлік сабақ береді.