Бардың ісі пәрменмен өтер,
Жоқтың ісі арманмен өтер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — дүниесі, мүмкіндігі, қолында бар адамы бар кісі ісін тез де оңай бітіре алады; ал жағдайы жоқ адам көп нәрсеге қол жеткізе алмай, тек қиялдап, армандап қояды. Астарлы мағынасы — тұрмыс-тіршілікте мүмкіндік пен құралдың рөлі зор екенін, байлық пен қолдаудың адам ісін жеңілдететінін аңғартады. Бірақ мақал тек байлықты мадақтамайды, сонымен бірге жоқтықтың қиын салдарын шынайы көрсетеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «пәрмен» сөзі — күш, ықпал, билік, тиянақ, яғни істі жүргізетін мүмкіндік дегенді білдіреді. Ал «арман» — орындалмаған тілек, қол жетпеген мұрат. Демек, бар адамда әрекет жасауға қуат бар, жоқ адамда сол қуаттың орнына тек үміт пен арман ғана қалады. Бұл салыстыру өмірдің шындығын қарама-қарсы екі күй арқылы ашады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал материалдық жағдайы жақсы адамның оқуын, емін, кәсібін немесе жолын оңайлау шешетінін білдіру үшін айтылады. Мысалы, қалтасы көтеретін адам баласын жақсы курсқа беріп, уақытын үнемдеп, нәтижеге тез жетуі мүмкін; ал мүмкіндігі шектеулі жан сол мақсатқа тек жоспар құрып, мүмкіндік күтумен болады.
Joqtyń isi armanmen óter.