Алуан-алуан жүйрік бар,
Әліне қарай шабатын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әр адамның, әр істің, әр қабілеттің өз өлшемі бар екенін білдіреді. Тура мағынада жүйріктердің бәрі бірдей емес: бірі шапшаң, бірі төзімді, бірі ұзаққа шабады. Астарлы мағынасы — адам да сондай, бәрі бірдей мүмкіндікке, күшке, білімге, мінезге ие емес. Сондықтан біреуді екіншісімен салыстырып, шамасын ескермей талап қою дұрыс болмайды. Әркім өз әліне, шамасына қарай әрекет етеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жүйрік» сөзі тек ат емес, өмірдегі алғыр адамды, қабілетті жанды да меңзейді. «Шабу» — әрекет ету, еңбек қылу, алға ұмтылу дегеннің бейнесі. «Әліне қарай» деген тіркес адамның күш-қуаты, мүмкіндігі, жағдайы әртүрлі болатынын аңғартады. Осы арқылы халық өмірдегі теңсіздікті емес, табиғи айырмашылықты байыппен қабылдауды үйретеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал оқу мен жұмыста, спортта, тіпті күнделікті қарым-қатынаста да орынды айтылады. Мысалы, сыныптағы бір оқушы математикадан өте мықты, ал екіншісі тілге бейім болуы мүмкін. Екеуін бір өлшеммен сынау дұрыс емес, әрқайсысын өз қабілетіне қарай бағалау керек. Сол кезде адам да, орта да әділ болады.
Áline qaraı shabatyn.