Алпыс қарсақ ат болмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: алпыс қарапайым қарсақ жиналса да, олардан ат шықпайды. Астарлы мағынасы: тегі, болмысы, табиғаты бөлек нәрсе көп болса да, одан мүлде басқа, жоғары сапалы зат пайда болмайды. Яғни санның көптігі сапаны алмастырмайды. Бір нәрсенің өзіне тән қасиеті болады, оны жасанды түрде өзгерту қиын.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қарсақ» — әлсіз, ұсақ, атқа қарама-қарсы бейне. «Ат» — күштің, іріліктің, жарамдылықтың белгісі. Қарсақ пен атты салыстыру арқылы халық «бір тектің орнын екінші текті зат баса алмайды» деген ойды дәл жеткізген. Мұнда көлем, бедел, дәрежеге қатысты астар бар: сыртқы ұқсастық болғанымен, ішкі қасиет бірдей болмайды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал сапасы төмен нәрсені көп жинап, одан мықты нәтиже күту дұрыс еместігін еске салады. Мысалы, емтиханға дайындалғанда бір түнде көп конспект қарап шығу пайдалы білімге айналмайды; білім жүйелі еңбекті қажет етеді. Сол сияқты арзан, сапасыз бөлшектерді көптеп алып, берік техника құрастыру да қиын.