Жұтаған шүкіршілікке тоймас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Жұтаған шүкіршілікке тоймас» деген мақалдың тура мағынасы — таршылық көрген, жоқшылық тартқан адамға қанағат пен шүкір айту да жетпейтіндей көрінеді. Астарлы мағынасы — қиындықты көп көрген жанның көңілі ауырлап, барға разы болуға да ілуде бір жетуі; яғни жоқшылық адамды мұңайтып, ризашылық сезімін әлсіретеді. Бұл жерде өмірдің тауқыметі адамның жан дүниесіне әсер ететіні меңзеледі.
Образдар мен теңеулер
«Жұтаған» сөзі — күйзелген, таршылықта қалған адамды бейнелейді. «Шүкіршілікке тоймас» тіркесі — адамның разылыққа, тәубеге келуге зауқы соқпай, ішкі күйзелісте жүруін білдіреді. Мұндағы «тоймас» сөзі қарын тоймау емес, көңілдің қанағаттанбауын, жанның жұбаныш таппауын астарлайды. Яғни мақал жұтаң тұрмыстың адамның рухына да салмақ салатынын образды түрде көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды өмірде қиындыққа ұшырап, ұсақ қуаныштың өзін бағалай алмай жүрген адамдарға қатысты айтуға болады. Мысалы, қарызға батқан, табысы аз адам кейде айналасындағы көмекті, денсаулықты, аман күнді де бағалауға шамасы келмей жатады. Сондай сәтте бұл мақал адамның күйін түсіндіру үшін орынды айтылады.