Түйе қараған жауға жолығар,
Сиыр қараған тойға жолығар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әр түліктің өз мінезі мен табиғатына қарай тағдырын, бағытын бейнелейді. Түйе көбіне алыстағы шөл, ауыр жүк, қиындығымен байланысты. Сондықтан «түйе қараған жауға жолығар» дегені — сақ жүрмесе, қауіп-қатерге тап болатынын меңзейді. Ал сиыр — үй іргесіндегі береке, сүт, молшылықтың нышаны. «Сиыр қараған тойға жолығар» дегені — бейнетпен жүрген адам ақырында ырысқа, қуанышқа жетеді деген астарлы ойды білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы түйе — ауыр тіршілік, алыс жол, қиындық символы. Жау — қауіп, қатер, сынақ. Сиыр — береке, тұрақ, күнделікті ырыс белгісі. Той — қуаныш, молшылық, еңбектің жемісі. Халық осындай қарама-қарсы образдар арқылы өмірдің екі түрлі бағытын көрсетеді: бірі — сақтық пен қатер, екіншісі — еңбектің өтеуі мен шаттық.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адам таңдауына, өмір салтына да қатысты айтылады. Мысалы, ойланбай тәуекелге жиі бара беретін адам қиын жағдайға ұрынса, «түйе қараған жауға жолығар» деуге болады. Ал сабырмен еңбек етіп, кәсібін дұрыс жүргізген жан кейін табысқа, берекелі күнге жетеді, яғни «сиыр қараған тойға жолығар».
Sıyr qaraǵan toıǵa jolyǵar.