Сұлу аттың көркі - жал.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Сұлу аттың көркі - жал» деген мақалдың тура мағынасы — аттың сәні мен көркін арттыратын белгісі оның жалында. Астарлы мағынасы — адамды да, затты да ажарландырып, ерекше көрсететін өзіне тән жарасым, көрік, сән мен бітім болады. Яғни сыртқы сұлулық тек бір бөлігі ғана, бірақ жалпы келбетке сән беретін басты белгісі де бар. Бұл мақал жылқының табиғи сұлулығын жоғары бағалай отырып, әр нәрсенің өзіне лайық көркі болатынын аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сұлу ат» — әдемілік пен жарасымның бейнесі, ал «жал» — сол сұлулықты толықтыратын айрықша сән. Қазақ танымында жал — аттың айбыны, сәні, берекесі сияқты қабылданған. Сондықтан бұл образ тек жылқыға қатысты емес, жалпы көріктілік пен үйлесімнің мәнін білдіреді. Әр бөлшек өз орнында тұрса, тұтас нәрсе көркем болады деген ой сезіледі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды адам бейнесіне, киім үлгісіне, үйдің сәніне немесе кез келген нәрсенің үйлесіміне қатысты айтуға болады. Мысалы, біреу қарапайым киінсе де, киімі таза, жинақы әрі жарасымды болса, «Сұлу аттың көркі - жал» деп оның ұқыптылығы мен талғамын мақтауға болады. Бұл сөз сыртқы келбеттің де өз орнымен мәнді екенін еске салады.