Мал жақсысы - сиыр.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Мал жақсысы - сиыр» деген мақал сиырдың қазақ тұрмысындағы аса пайдалы түлік екенін білдіреді. Тура мағынасында сиыр сүт береді, ет болады, шаруашылыққа пайдасы мол. Астарлы мағынасында бұл мақал пайдасы көп, бағып-қағуға қолайлы, берекесі бар нәрсенің қадірлі екенін меңзейді. Яғни, бір істің, бір дүниенің шын бағасы оның күнделікті өмірге тигізетін пайдасымен өлшенеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мал» сөзі жалпы төрт түліктің ішіндегі шаруашылыққа қажет жануарларды білдіреді, ал «жақсысы» — ең пайдалысы, ең ұтымдысы деген ұғым. Сиыр — қазақтың көшпелі де, отырықшы да тіршілігінде ырыс әкелетін малдың бейнесі. Ол молшылықтың, тұрақты несібенің символы ретінде алынады. Мақал сиырды тек мал ретінде емес, береке көзі ретінде танытады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ауыл шаруашылығында ең тиімді, күтімі жеңіл әрі өнімді малды таңдауға қатысты айтылады. Мысалы, бір отбасы сүт өнімін өз қажетіне пайдаланып, қосымша табыс тапқысы келсе, сиыр ұстаудың тиімділігін осы мақалмен түсіндіреді. Сондай-ақ, ол «пайдасы көп нәрсені қадірле» деген өмірлік ойға да жетелейді.