Көшпелі елге түйе қол,
Жылқылы елге бие қол.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әр елдің тұрмысы мен шаруасына сай тірегі болатынын білдіреді. Көшпелі өмірде түйе — жүк көтеретін, ұзақ жолда сенім артатын ең пайдалы мал, сондықтан «түйе қол» деп соны айтады. Ал жылқысы көп ел үшін бие — береке мен ырыстың белгісі, әрі қымыз, көлік, күтім жағынан үлкен қажетке жарайды. Астарлы мағынасы — әр қоғамның, әр шаруаның өзіне лайық ең тиімді құралы, амалы, тірегі болады; істі де жеріне, жағдайына қарай таңдаған жөн.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «түйе» мен «жылқы» жай мал ғана емес, көшпелі тіршіліктің екі үлкен тағаны. Түйе — ауырды көтеретін төзім мен сабырдың бейнесі. Жылқы — шапшаңдықтың, серіктестіктің және еркін тіршіліктің нышаны. «Бие» сөзі жылқылы елдің ырысын, сүтін, күтімін, күнкөрісін аңғартады. Яғни образдар арқылы халық шаруашылықтың өзегін дәл көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі таңда да «әр іске өзіне лайық құрал, маман, әдіс керек» деген ойды жеткізеді. Мысалы, ауыл шаруашылығында бір техника бәріне бірдей жарай бермейді: жүкке берік көлік керек болса — соған сай, егінге басқа техника керек. Сол сияқты жұмыс орнында да әр қызметке қабілетіне қарай адам таңдалса, іс нәтижелі болады.
Jylqyly elge bıe qol.