Қазы мен қарта жедім, аузымда жоқ,
Мақпал мен парша кидім, иінімде жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал дүниедегі өткінші қызық пен жалған сән-салтанаттың баянсыз екенін аңғартады. Адам бір кезде қазы-қарта жеп, мақпал-парша киюі мүмкін, бірақ оның бәрі уақытша: жеген ас та, киген киім де қазір жоқ. Яғни, өткен дәуреннің қызығы мен байлығы қолға ұстатпайтын, тез өтетін нәрсе. Мақал адамды өткенге мастанбауға, бүгінгі барын бағалап, қанағат етуге шақырады.
Образдар мен теңеулер
«Қазы мен қарта» — мол дастарқан, тоқшылық пен ырзықтың белгісі. «Мақпал мен парша» — қымбат, сәнді киім, дәулет пен салтанаттың көрінісі. Ал «аузымда жоқ», «иінімде жоқ» деген тіркестер сол байлықтың қазір жоқ болып кеткенін көрсетеді. Мұнда ас пен киім арқылы өмірдің өткіншілігі, дүние қызығының тұрақсыздығы бейнеленген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де адамдарға сән қуып, өткінші жетістікке масаттанбауды ескертеді. Мысалы, бір адам жоғары жалақы алып, қымбат киім киіп жүргенде бәрі мәңгі деп ойлауы мүмкін, бірақ жұмысынан айырылса, бұрынғы сән-салтанаттың бәрі бір сәтте жоғалады. Сондықтан мақал «дүние — қолдың кірі» деген ойға жетелейді.
Maqpal men parsha kıdim, ıinimde joq.