Білімді өлсе, қағазда аты қалады,
Ұста өлсе, артында заты қалады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал білім мен қолөнердің, ой еңбегі мен іс еңбегінің мәңгілік із қалдыратынын айтады. Білімді адам өлсе де, оның жазған еңбегі, айтқан ойы, қалдырған ілімі қағаз бетінде сақталып, кейінгі ұрпаққа жетеді. Ұста өлсе де, оның жасаған бұйымы, шебер қолынан шыққан заты артында қалады. Яғни адам бұл дүниеден өтсе де, жақсы ісі мен еңбегі жоғалмайды, атымен бірге мұрасы да өмір сүреді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қағазда аты қалады» дегені — білімнің жазба арқылы сақталуын білдіреді. Қағаз — есте сақтау мен мұраның белгісі. Ал «ұста» — қолөнер шебері, оның «заты» — көзге көрінетін нақты еңбек жемісі. Мұнда ой еңбегі мен қол еңбегі қатар қойылып, екеуінің де қоғамға пайдалы, ұзақ сақталатын құндылық екені көрсетілген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ғылыми еңбек жазған, кітап шығарған, өнертапқыштық жасаған адамдарға да қатысты айтылады. Мысалы, мұғалім өмір бойы оқулық жазып, талай шәкірт тәрбиелесе, ол кісінің еңбегі ұмытылмайды. Сол сияқты шебер жасаған жиһаз не бұйым көп жыл қызмет етіп, авторының қолтаңбасын танытып тұрады.
Usta ólse, artynda zaty qalady.