Жолсапар туралы 60
Жолсапар туралы қазақ мақал-мәтелдері жол, сапар, тәуекел мен қауіпсіздік жайлы даналықты жинақтайды.
60
Мақал-мәтел
16.3K
Қаралым
271
Орташа
Сұрыптау:
Жолдасын жолда тастамас болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бірге жолға шыққан адам серігін ортасында қалдырмай, қауіп-қатерге жал...
Әңгіме жол қысқартады.
**Негізгі мағынасы** Әңгіме жол қысқартады деген мақалдың тура мағынасы — сапар үстінде сөйлесіп, тілдесіп отырсаң, жол...
Далаға түнегенше, молаға түне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — далада қонғаннан гөрі, молада түнеген қауіпсіздеу дегендей естіледі. А...
Жаяуға таяу жер де алыс.
**Негізгі мағынасы** Жаяу жүрген адамға аз қашықтықтың өзі ұзақ көрінеді. Бұл мақал тура мағынасында аяқпен жүрген кісіг...
Ауылдан шыққан күні байға қон,
Бай таппасаң, сайға қон.
Бай таппасаң, сайға қон.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жолға шыққан адамға түнейтін жер керек, ал ең қолайлысы — дәулетті, жа...
Жолдан алған жолда қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жол үстінде, сапар кезінде табылған немесе қолға түскен нәрсе сол жолд...
Кетпенім сай, шотым сай,
Қазсам суға жетемін.
Атаным сай, атым сай,
Көшсем нуға жетемін.
Қазсам суға жетемін.
Атаным сай, атым сай,
Көшсем нуға жетемін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қазуға кетпен, шот дайын болса, адам жер қазып суға жете алады; көшке...
Ойнасақ та біраз жерге шаптық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ойын-күлкі үстінде де біраз қашықтыққа шауып үлгердік деген ойды білді...
Түйелі жолаушы - киелі жолаушы.
**Негізгі мағынасы** Түйелі жолаушы дегені — жолға жарағы сай, қамы алдын ала ойластырылған, алыс сапарға сенімді шыққан...
Алыс жолдың хабарын керуен жеткізер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: алысқа кеткен керуен қайда барып, не көргенін, қандай хабар әкелгенін е...
Жолаушыға лайық жол тұрады,
Жампозға лайық қом тұрады.
Жампозға лайық қом тұрады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өзіне лайық орны мен сыны болатынын білдіреді. Тура мағынасында жола...
Жол жолға жалғасады,
Ел елге жалғасады.
Ел елге жалғасады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір жол екінші жолмен жалғасып, адамды алысқа бастап барады; бір ел де...
Шөлге шықсаң
шөл екенін біліп шық,
шөл тәңірі - сары атанға мініп шық.
шөл екенін біліп шық,
шөл тәңірі - сары атанға мініп шық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам алыс жолға, ауыр іске немесе қатерлі жағдайға шыққанда, соған лайық дайындалу керег...
Керуеннің күні қомда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — керуен жолға шығар кезде түйенің қомын ертерек дайындау керек деген ой...
Атанның күші қомында,
Азық-жемі жолында.
Азық-жемі жолында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ауыр жүк артылған атанның күші оның қомында, ал оның азығы мен жемі жо...
Ең көп оқылған
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Дау мұраты - біту,
Сауда мұраты - ұту,
Қыз мұраты - кету,
Жол мұраты - жету.
Сауда мұраты - ұту,
Қыз мұраты - кету,
Жол мұраты - жету.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің өзіне лайық түпкі мақсаты бар екенін көрсетеді. Дауласқан істің ең жақсы шешімі...
Жол сұрамай жолға түспе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қандай іске кіріссе де, алдымен жөн-жосық сұрап, бағытын анықтап алу керегін айта...
Жолға шықсаң сайлан,
Бес қаруыңды байлан.
Бес қаруыңды байлан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жолға шығарда адам барлық керегін түгендеп, бес қаруын дайындап алу ке...
Ер көрмеймін деген жерін үш көреді,
Ат баспаймын деген жерін үш басады.
Ат баспаймын деген жерін үш басады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам қанша сақтанып, «бұндай жерге бармаспын, бұндай іске жоламаспын» десе де, өмірде сол...
«Жолсапар туралы» мақал-мәтелдер категориясы жолға шығу, бағыт таңдау, серік пен дайындық, уақыт пен сабыр сияқты сапардың маңызды қырларын сипаттайды. Бұл нақылдар көшпелі өмір тәжірибесінен туып, ұзақ жолдың сынағы мен жауапкершілігін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мұндағы мақал-мәтелдер саяхаттағы тәуекелді өлшеуді, жол ережесін сақтауды, жолаушыға құрмет көрсетуді және мақсатқа адал болуды үйретеді. Жол үстіндегі қиындықты жеңу, алыстан ойлау, жоспар құру мен сақтық жасау туралы ойлар арқылы оқырманға рух беріп, күнделікті өмірдегі «жол» ұғымын да терең түсіндіреді.
Мұндағы мақал-мәтелдер саяхаттағы тәуекелді өлшеуді, жол ережесін сақтауды, жолаушыға құрмет көрсетуді және мақсатқа адал болуды үйретеді. Жол үстіндегі қиындықты жеңу, алыстан ойлау, жоспар құру мен сақтық жасау туралы ойлар арқылы оқырманға рух беріп, күнделікті өмірдегі «жол» ұғымын да терең түсіндіреді.