Достық, жолдас туралы 276
Достық туралы қазақ мақал-мәтелдері адалдық, сыйластық пен бірліктің қадірін қысқа да нұсқа жеткізеді.
276
Мақал-мәтел
74.4K
Қаралым
269
Орташа
Сұрыптау:
Досыңның атын алма, тайын ал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — досыңнан «ат» сұрап тұрғанда, оған ауыр жүк салмай, жас тайды ал деген...
Жақыныңды жаттай сыйла,
Жат жанынан түңілсін.
Жат жанынан түңілсін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз жақынын, туысы мен танысын жат адамнан кем көрмей, бар ықыласпен сыйлауды үйрет...
Басшысын таппаған ел азады,
Жолдасын таппаған ер азады.
Жолдасын таппаған ер азады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, ердің де тірегі дұрыс таңдалған басшы мен сенімді жолдас екенін айтады. Тура ма...
Күшіңе қарай жүк көтер,
Мінезіңе қарай дос таңда.
Мінезіңе қарай дос таңда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз шамасын білу керек екенін және араласатын ортасын да ойланып таңдаған жөн екені...
Көрмесең, білмесең - сарт боласың,
Бармасаң, келмесең - жат боласың.
Бармасаң, келмесең - жат боласың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер біреудің жағдайын көрмесең, халін сұрап бармасаң, араласпасаң, ол...
Шақырғанға бармасаң, шақыруға зар боларсың.
**Негізгі мағынасы** Шақырған жерге уақытында барып, адамдардың ықыласын аяқасты етпеу керек. Егер біреудің шақыруына не...
Досы көптің жаны семіреді,
Асы көптің тәні семіреді.
Асы көптің тәні семіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адамның досы көп болса, көңілі көтеріліп, жан дүниесі сергиді; ал асы м...
Орыспен жолдас болсаң,
Жаныңда айбалтаң болсын.
Жаныңда айбалтаң болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жолдас таңдауда сақ болуын ескертеді. Тура мағынасында, орыспен бірге жүрген кісі...
Ат жаманы жолда қалдырар,
Жолдас жаманы қолда қалдырар.
Жолдас жаманы қолда қалдырар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман ат пен жаман жолдастың екеуі де адамға зиян екенін ескертеді. Тура мағынасында, жам...
Ерегескен ел болмайды,
Есептескен дос болмайды.
Есептескен дос болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір-бірімен үнемі керісіп, қырғи-қабақ болып жүрген жұрт берекелі елге...
Дос тұтқанды қадірле.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға дос болған кісіні бағалап, сыйлап, қадірін білу керек екенін айтады. Тура мағынасы...
Жақсы жолдас ерттім дегенше,
Жарты жолдан өттім де.
Жарты жолдан өттім де.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы жолдас тапқан адам жолдың жартысын жүріп қойғандай болады. Астар...
Жақсымен жолдас болсаң,
Жетерсің мұратқа.
Жаманмен жолдас болсаң,
Қаларсың ұятқа.
Жетерсің мұратқа.
Жаманмен жолдас болсаң,
Қаларсың ұятқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның кіммен араласатыны оның мінезіне, ісіне және өмір жолына тікелей әсер ететінін бі...
Бала болсаң болғандай бол,
Ағайынға қорғандай бол.
Досыңа майыспа,
Қасыңа қайыспа.
Ағайынға қорғандай бол.
Досыңа майыспа,
Қасыңа қайыспа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жас адамға бағыт-бағдар береді: жақсы мінезді, сөзі мен ісі берік, елге сүйеніш болар аза...
Досың мың болса аз,
Дұшпаның біреу болса да көп.
Дұшпаның біреу болса да көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға дос көп болған сайын қуат, сүйеніш, кеңес пен сенім арта түсетінін меңзейді. Ал д...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Жолы болар жігіттің,
Жеңгесі шығар алдынан.
Жеңгесі шығар алдынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы оңға басатын, ісі сәтті жігіттің алдынан жеңгесі шығып, жолын ашы...
Басыңа іс түссе,
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындыққа тап болғанда адамның шын досы мен жаны ашыр жақыны білінеді деген ойды білдіред...
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Досың ауырса ыңқылда.
**Негізгі мағынасы** Досың ауырса, оның халін өз басыңдағыдай сезін деген сөз. Тура мағынасында науқас адам қиналғанда ж...
Бұл бөлімде достық туралы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар адал дос пен жалған досты айыру, қиын күнде қолдау көрсету, сенім мен құрметтің маңызын ұрпақтан-ұрпаққа нақыл сөзбен жеткізеді.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.